آیا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی توان نظارت بر VODها را ندارد؟

به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران ، پدیده VOD (Video On Demand) بزرگترین گام در موضوعی به نام احترام به سلیقه مخاطب بود. مخاطبی که در دهه قبل مجبور بود سلیقه خود را با آنچه که بود تنطیم کند اما با این پدیده آنچه ساخته می‌شود باید با سلیقه مخاطب هماهنگ شود و قدرت تصمیم با مخاطب است یا به عبارتی در جنگ رسانه‌ای در ظاهر ابتکار عمل با مخاطب است؛ اما فقط در ظاهر ماجرا.

مخاطب فکر می‌کند که قدرت تصمیم‌گیری در انتخاب آنچه که میخواهد ببیند دارد اما مجموعه‌ای از تناسبات اجتماعی و رفتاری پیرامون او که نتیجه یک سلسله برنامه‌ریزی جهانی است برایش تصمیم می‌گیرند که علاقه داشته باشد چه تولید محتوایی را ببیند و چه چیز را نه.

VODها امکان نمایش هر محتوایی، برای هر سلیقه‌ای را مهیا کرده‌اند و مخاطب امروز در حجم وسیعی از ساخته‌های سینمایی گم شده است و تمرکز ذهنی‌اش را برای پیگیری موضوعات خاص مورد علاقه‌اش از دست داده‌است. VODها صرفا بر جنبه سرگرمی تولیدات محتوایی و سینمایی تمرکز کرده‌اند اما در ادامه این پدیده به ارائه محتواهای خارج از عرف و متضاد با سلایق انسانی هم روی آورده‌اند.

سامانه ویدئوهای درخواستی در جهان فراگیر شده است این فراگیری مبتلا به ایران هم بوده‌است اما در هیچ کشوری این حجم از محتوا بدون نظارت و رده‌بندی سنی و بررسی محتوایی عرضه نمی‌شود. خواسته اصلی VODها هم در فضای جدی رقابتی و کسب درآمد عملکرد بدون نظارت و نامحدود در فضای مجازی است چرا که آنها اغلب از سه روش کسب درآمد می‌کنند.

SVOD (Subscription VOD) این نوع از سامانه‌ها درآمد را از طریق فروش اشتراکهای ماهیانه کسب می‌کنند و در ازای دریافت اشتراک از مشتریان در زمان محدود حجم نامحدودی از محتوا را در اختیارش قرار می‌دهند. مانند شرکت Netflix که حتی برای رونق شبکه VOD خود برخی از تولیداتش را حتی بر پرده سینما هم به اکران نگذاشت.

TVOD (Transactional VOD) این سبک از VODها به میزان استفاده مشترک از او هزینه دریافت می‌کنند و محدودیت زمانی برای استفاده از تولیدات ندارند. یعنی در ازای استفاده از یک فیلم یا سریال از او هزینه دریافت می‌کنند.

و در نهایت AVOD (Advertising VOD) که خدمات رایگان به مخاطبان می‌دهند و هزینه‌های خود را از طریق تبلیغات کسب می‌کند. در واقع تلویزیون هم از دیرباز با این سبک کسب درآمد می‌کند و مخاطبان هم به اینگونه از VODها رغبت دارند.

حال در این فضای رقابتی با سبکهای متنوع کسب درآمد VODها برای موفقیت در جذب مخاطب از هر امکانی استفاده خواهند کرد و دیگر وظیفه نهادهای نظارتی است که بر این فضای رقابتی نظارتی هم اعمال کنند و بهانه رقابت مجال عرضه هر محتوایی در این دریچه ها نباشد.

دعوایی حقوقی بین سازمان صدا و سیما و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص اداره و نظارت بر چنین فعالیتهایی وجود داشت و در نهایت صدا و سیما مسئول ارائه مجوز به IPTV ها و موسسه رسانه‌های تصویری به نمایندگی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مسئول ارائه مجوز به vodها شده‌است.

آنکه مجوز فعالیت این موسسات را صادر کرده، نظارتی بر عملکردشان ندارد و در حال حاضر هریک از این سامانه‌ها صدها فیلم سینمایی و سریال خارجی و مشخصا آمریکایی را در سامانه‌های خود بدون پروانه نمایش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بدون ممیزی محتوی و گفتار در اختیار مخاطبان قرار داده‌اند. در صورتی که عرضه هرگونه فیلم علاوه بر پروانه نمایش میبایست با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وارد کشور شده و دارای حقوق قانونی باشد اما متاسفانه در حال حاضر کلیه فیلمها و سریالهای خارجی موجود در همه این سامانه ها فاقد پروانه نمایش و حقوق قانونی می باشند.

جدای از بحث محتوای فیلمها اخیرا شاهد سامانه‌هایی هستیم که دیگر بدون مجوز وزارت ارشاد در حال فعالیت و اشتراک‌گذاری فیلم و سریال در سامانه خود هستند که دیگر بحث فقدان نظارت را به اوج خود رسانده‌است؛ یا در موارد دیگر این سامانه ها اقدام به تولید محتوا کرده و بدون مجوز این محتواهای تولیدی را در فضای مجازی منتشر می کنند.

با این تفاسیر آیا می‌توان به این نتیجه رسید که وزارت ارشاد توان نظارت بر VODها را ندارد؟ آیا باید مرجع دیگری برای نطارت بر این سامانه‌های نو ظهور تعیین کرد؟

قوانین و آیین‌نامه‌های مرتبط به این شرح است:

قانون نحوه مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصری فعالیت غیرمجاز می‌نمایند.

ماده ۲- هرگونه فعالیت تجاری در زمینه تولید، توزیع، تکثیر و عرضه آثار، نوارها و لوح های فشرده صوتی و تصویری نیاز به اخذ مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دارد.

تبصره۱ -نیروی انتظامی موظف است ضمن ممانعت از فعالیت اینگونه اشخاص و مراکز نسبت به پلمپ اینگونه مراکز و دستگیری افراد طبق موازین قضائی اقدام نماید.

شرایط استفاده صحیح از لوازم و تجهیزات و محصولات مختلف سمعی و بصری و برنامه‌های تصویری در قالب ویدئو

بند ۱- ورود برنامه های تصویری در قالب ویدئو و نظایر ان از خارج از کشور صرفا با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صورت گیرد.

بند ۲- تولید و تکثیر برنامه های ویدئویی فقط با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صورت گیرد.

سیاستهای توزیع و نمایش فیلم های سینمایی و مواد سمعی و بصری خارجی مصوب جلسه ۵۷۰ مورخ ۲۶/۷/۸۴ شورای عالی انقلاب فرهنگی

ب: سیاستها و اولویتها

۱- دقت در گزینش آثار سینمایی خارجی به نحوی که این آثار از لحاظ کمیت در حـدی نباشـند کـه توجه به آثار سینمایی و سمعی و بصری داخلی در قیاس با آنها کاهش یابد.

۲- توجه به رعایت نسبت معقول در گزینش آثار از میان تولیدات کشورهای مختلف

۳- تلاش برای انتخاب آثاری که از حـداقل تعـارض یـا مخالفـت بـا فرهنـگ ایرانـی ـ اسـلامی و ارزشهای اخلاقی مورد قبول جامعه، برخوردار باشند.

۴- توزیع و نمایش فیلم های زیر ممنوع بوده و مراجع ذیربط موضوع این سیاست ها موظفند از توزیـع و نمایش آنها اجتناب و جلوگیری نمایند:

۴-۱ فیلم هایی که به تبلیغ مکاتبی چون سکولاریسم، لیبرالیسم، نهیلیسم یا فمینیسم مـی پردازنـد و فرهنگهای اصیل جوامع شرقی (دینی) را تخریب و تحقیر میکنند.

۴-۲ فیلم هایی که به تلویح یا تصریح، حاکمیت دین در زندگی دنیوی را نفـی نمـوده و نظـام هـای غیردینی را برتر از نظامهای دینی معرفی میکنند.

۴-۳ فیلم هایی که به تصریح به تبلیغ نظام هـای سـلطنتی مـی پردازنـد یـا مـی کوشـند نظـام هـای دیکتاتوری وابسته به استعمار را مشروع و محبوب نـشان داده یـا نهـضت هـای رهـایی بخـش ضـد استعماری را منفور جلوه میدهند.

۴-۴ فیلم هایی که هر نوع تبعیض نژادی را تبلیغ می کنند، به ویژه آثاری که افـراد غربـی را برتـر از سایر نژادها، ملیت ها یا اقوام معرفی می کنند یا دخالت های آنان در مناطق دیگر جهان را محق جلـوه میدهند.

۴-۵ فیلم هایی که به تلویح یا تصریح به تبلیغ نظام حاکم بر آمریکـا و نهادهـای اصـلی آن (ماننـد رییس جمهور، مجالس نمایند گان و سنا، دستگاههای اطلاعات ی و امنیتی، ارگـان هـ ای نظـامی ماننـد پنتاگون، وزارتخانههای سیاسی، احزاب دوگانه اصلی) میپردازند.

۴-۶ فیلم هایی که اعتماد به نفس مخاطبان را در مقابل تواناییهای علمـی و فنـی غـرب (بـه ویـژه ۴ ـ۶ آمریکا) خدشه دار ساخته و سعی در تحقیر علمی و فرهنگی دیگر جوامع دارند.

۴-۷ فیلم هایی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم به تأیید یا تبلیغ صهیونیسم جهانی و رژیـم غاصـب اسرائیل میپردازند.

۴-۸ فیلمهایی که مروج انواع معنویتهای بیریشه و خرافات قدیم و جدید به شمار میآیند.

۴-۹ فیلم هایی که با ایجاد هیجان های کاذب مانع درک صحیح مخاطبـان از مـضامین و محتـوای فیلمها میشوند.

۴-۱۰ فیلم هایی که به تبلیغ هرگونه رفتار غیراخلاقی می پردازند یا مروج خشونت هستند یا مـصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی را توجیه و تبلیغ میکنند.

۴-۱۱ فیلم هایی که از لحاظ فرهنگی و هنری فاقد کیفیت هستند و ترویج آنهـا تـدریجاً بـه پـایین آمدن سطح ذوق و سلیقه مخاطبان میانجامد.

قوانین مختلف دیگری هم در این زمینه وجود دارد که با وجود آنها میتوان گفت شاید نقصی در برخی قوانین وجود داشته باشد اما به هر حال چیزی برای اجرا وجود دارد البته اگر همتی بر نطارت و اجرا وجود داشته باشد.

پرداخت به موضوع IPTV ها نیز زمان مجزایی می‌طلبد و سوالاتی برای پرداخت به آن موضوع وجود دارد، اینکه اصلا چرا باید مرجع صدور مجوز و نظارت بین IPTV و VOD مجزا باشد و اصلا چرا سازمان صدا و سیما باید مبالغ میلیاردی برای صدور مجوز IPTV دریافت کند که باید در مجال دیگری بررسی شود.

انتهای پیام/



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *